Αξιολόγηση Χρήστη:  / 0
ΧειρότεροΚαλύτερο 

 

Γραμμένο το ’84. Χωρίς να αλλάξουμε ούτε μια λέξη.

Αφιερωμένο σε όλα τα ΜΜΕ που μέχρι σήμερα αγνοούν, όλα αυτά τα σημαντικά αντιστασιακά γεγονότα και προβάλλουν μόνο κάποιες αντίστοιχες ενέργειες του μικρού, εκλεκτού κύκλου τους..Ελπίζω, κάποτε, οι ιστορικοί του μέλλοντος να ασχοληθούν και με τις πολυσήμαντες αντιαστασιακές δραστηριότητες των Ελλήνων του εξωτερικού στα χρόνια της χούντας. Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Καναδάς, Αυστραλία...

σ.λ. = 20.10.17

‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ  ΘΕΜΑΤΑ.

‘’’’’’’’’’’’’‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’

Στέφανος  Ληναίος  - ΈΘΝΟΣ - 31.7.84

------------------------------------------------

Μικρές θεατρικές αντιστάσεις

‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’

1.-Τώρα που τέλειωσαν οι γιορταστικές εκδηλώσεις για τα δέκα χρόνια τις δημοκρατίας μας, ας μας επιτρέψετε να θυμίσουμε και εμείς με τη σειρά μας,

κάποιες μικρές θεατρικές αντιστάσεις στα δύσκολα χρόνια της επτάχρονης δικτατορίας. Όχι μόνον επειδή ξεχάστηκαν να αναφερθούν, ως τώρα, στα είκοσι περίπου ραδιοτηλεοπτικά προγράμματα ή σε κάποιο έντυπο ΜΜΕ αλλά προπάντων για να τα πληροφορηθεί ο κόσμος. Ίσως να μην τα ξέρει κανένας. Ίσως να μην τα θυμάται κανένας πια, αφού ήταν μικρές, αυθόρμητες, αντιστάσεις και όχι κάποιες μεγάλες θυσίες ή μεγάλες ηρωικές πράξεις και εξορίες.  Ίσως ακόμη επειδή έγιναν διακριτικά, χωρίς μεγάλη δημοσιότητα και επιβραβεύσεις, μεταπολιτευτικά. Ίσως γιατί και οι ίδιοι, το έκαναν από καθήκον και όχι για κάποια δημοσιότητα ή κάποια διανομή λαφύρων. 

2.-Ο Τζαβαλάς Καρούσος, ήταν ο πρώτος και μόνος ηθοποιός που πιάστηκε στις πρώτες ώρες της δικτατορίας. Ταλαιπωρήθηκε τόσο πολύ στη Γιάρο ώστε όταν εδέησαν, μετά από καιρό να τον αφήσουν ελεύθερο για ανήκεστο βλάβη, πέθανε το 1968, αυτοεξόριστος στο Παρίσι, θύμα ουσιαστικό της δικτατορίας.

3.- Στο λεξικό των ανθρώπων του θεάτρου στο ετήσιο περιοδικό θέατρο του Θόδωρου Κρίτα,έκδοση 1967, αναφέρονται όλοι οι Έλληνες ηθοποιοί,συγγραφείς, μουσικοί, σκηνοθέτες,σκηνογράφοι,μεταφραστές..Όλοι ανεξαίρετα. Εκτός από επτά ονόματα που απαγόρεψε την αναφορά τους στο λεξικό η χούντα. Θεοδωράκης, Μερκούρη, Παππά, Μεσολογγίτης, Ληναίος, Αρσένη, Κοροβέσης.

4.- Τουλάχιστον δέκα άνθρωποι του θεάτρου πιάστηκαν στην κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου. Παπαναστασίου Λιονάκης, Κοπελούσης, Αρμάος..Αυτά τα ονόματα θυμάμαι που, τότε, στο Λονδίνο, όλοι εμείς οι αυτοεξόριστοι, μαζεύαμε υπογραφές από τους Άγγλους ηθοποιούς για την αποφυλάκιση τους. Την ίδια ακριβώς εποχή που μερικοί εκλεκτοί συνάδελφοι τους, στην Αθήνα, γονάτιζαν στο στάδιο, συμμετέχοντας στις γιορτές της χούντας. 

5.-. Όχι μόνο το Καληνύχτα Μαργαρίτα που απαγορεύτηκε αμέσως αλλά και το περίφημο Τσίρκο, με Καρέζη,Καζάκο και Ξυλούρη, τα νούμερα επιθεωρήσεων, το Επικίνδυνο Φορτίο του Κώστα Μουρσελά ( με την αποτρόπαιη  πρώτη σελίδα εφημερίδας: « Πιάστε τους, είναι εχθροί του έθνους» .

Καθώς και το « Ώ τι κόσμος μπαμπά», του Κώστα Μουρσελά, αλλά  και τα δύο άλλα « Ο λάκος και η φάβα» του Ποντίκα στη Στοά και « Το άσμα της Λουζιτάνια», « Οι κλειδοκράτορες» και « Οι Ρόζεμπεργκ»,  γνώρισαν καλά το «απαγορεύομεν και διατάσσομεν».

Το πιο κωμικοτραγικό σταμάτημα έργου ήταν η «Αυτοψία» του Γιώργου Μιχαηλίδη στο θέατρο ΟΡΒΟ. Τέσσερις παραστάσεις μόνον δόθηκαν. Την πέμπτη τη σταμάτησαν οι αστυφύλακες με όπλα σχεδόν. Ίσως γιατί οι άγριες αναμνήσεις σε αυτές τις τέσσερις παραστάσεις ξεσήκωσαν τόσο πολύ την κατάμεστη αίθουσα που φώναζαν στο τέλος όλοι μαζί « δώστε μας όπλα».

Δύο λόγια για το θέμα του έργου. Το είδαν μόνον λίγοι θεατές,τόσοι πρόφτασαν.. Δέκα ηθοποιοί μέσα σε μία κλούβα,πάνω στη σκηνή, ντυμένοι με γάζες, σαν να ήταν στο γύψο..Αργά-αργά, έσκιζαν τις γάζες, στο τέλος τις έσκισαν όλες, σηκώθηκαν όρθιοι και έβγαλαν μια άγρια κραυγή: « Α..α..α.»

Τίποτε άλλο.. Και όλα αυτά το Δεκέμβρη του 1970, στην Αθήνα της χούντας,στο θέατρο ΟΡΒΟ, της οδού Βουκουρεστίου, με το θίασο Ληναίου-Φωτίου σε ιδέα και σκηνοθεσία του Γ.Μιχαηλίδη..

Την άλλη μέρα, μετά από μια ψυχοσωματική ανάκριση από τον περιβόητο Μάλλιο, γλυτώσαμε τα χειρότερα με απειλές να μην το ξανακάνουμε..

6.- Και ένα μικρό, αντιστασιακό, θεατρικό ανέκδοτο-γεγονός. Ο Παπαδόπουλος κάλεσε ένα θίασο που είχε μεγάλη επιτυχία να φάνε μαζί του ένα βράδυ της επόμενης εβδομάδας. Και ένας ηθοποιός,βρήκε μια…τρελή δικαιολογία,για να μην πάει. « Εμένα με συγχωρείτε δεν θα μπορέσω την άλλη εβδομάδα, θα είμαι σε μια κηδεία...!!». Και δεν πήγε.

Όπως δεν πήγαν και ούτε δέχτηκαν πολλοί, να υπογράψουν την καταδίκη της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Και τους έκοψαν από όλα τα ΜΜΕ..

7. Οι ωραιότερες  μέρες μας, ήταν οι συζητήσεις με τους θεατές, μετά την παράσταση κάθε Παρασκευή. Με δικαιολογία την «αισθητική» ανάλυση του έργου,βγάζαμε όλα τα… απωθημένα μας..  Ώσπου και πάλι ο  Μάλιος, με τα ψυχρά,πράσινα,μάτια του, τις τερμάτισε.. Το Φλεβάρη του εβδομήντα δύο.

8.- Και μια άλλη μικρή θεατρική αντίσταση στο θέατρο αλφα. Ούτε ξενοδοχείο,

ούτε κινηματογράφος, ούτε άλλη αίθουσα, δέχονταν να στεγάσουν τις περίφημες συγκεντρώσεις-ομιλίες της Εταιρίας Μελέτης Ελληνικών Προβλημάτων.(ΕΜΕΠ). Ούτε βέβαια να δοθεί η ομιλία-καταγγελία του διάσημου Γερμανού συγγραφέα Γκίντερ Γκρας. Όλοι αρνιόντουσαν. Όλοι είχαν πάρει εντολή από τον περίφημο

Σταματόπουλο να αρνηθούν. Και μόνο το Άλφα δέχθηκε. Ώσπου σταμάτησαν τις ομιλίες, έκλεισαν το θέατρο, διέλυσαν την ΕΜΕΠ και εξόρισαν τον Πεσμαζόγλου, την Τσουδερού, τον Πεπονή και πολλούς άλλους.

9.-. Το φεστιβάλ Ιθάκης ήταν μια ακόμη ευτυχισμένη στιγμή σε εκείνα τα χρόνια. Η πρώτη του χρονιά αφιερωμένη στο νεοελληνικό έργο, είχε στο πρόγραμμά του όλα τα αντιστασιακά έργα της εποχής. Καληνύχτα Μαργαρίτα, Το τσίρκο, Αλή Ρεντζο, Κι εσυ χτενίζεσαι, Ο Αφορεσμένος... Τα απαγόρεψαν όλα. Και δεν έγινε το φεστιβάλ. Ο τότε Δήμαρχος Ιθάκης, Σπύρος Αρσένης,προτίμησε να μην πραγματοποιηθεί, παρά να αντικαταστήσει εκείνα τα έργα.

10.. Είναι κρίμα που ποτέ δεν μάθαμε όλους εκείνους που μας έστελναν καταπληκτικές ειδήσεις με απίθανα κόλπα, σε μας τους τότε αυτοεξόριστους στο Λονδίνο. Με αποτέλεσμα να πληροφορείται υπεύθυνα, όλη η Ευρώπη για τη χούντα της πατρίδας μας. Σε αυτούς τους ανώνυμους αποστολείς οφείλεται η επιτυχία μας να διαγραφεί και το χουντικό σωματείο των Ελλήνων ηθοποιών από την ομοσπονδία των θεατρικών σωματείων της Ευρώπης.

Την ίδια ακριβώς εποχή που οι ηγέτες του τότε χουντικού σωματείου μας λιβάνιζαν τη Δέσποινα και το Γιώργο της, ενώ άλλοι διάσημοι ηθοποιοί γλένταγαν στα ξενυχτάδικα του Πειραιά ή συμμετείχαν στις χουντικές γιορτές στο Στάδιο.

11.-. Δεν τα λέμε όλα αυτά για να μας καλέσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στα πρώην ανάκτορα. Όχι. Τα λέμε μόνο και μόνο γιατί πιστεύουμε ότι κάτι έχει κάνει και το θέατρο για τη Δημοκρατία. Ίσως γιατί ο στόχος μας ήταν η αποκατάσταση της Δημοκρατίας και όχι η εκμετάλλευσή της…. 

===========================